|
Neden,
sadece Aksaray.
Sadece Aksaray çünkü; il olmasının üstünden 16 yıl geçmesine rağmen Aksaray'da
yaşamayan biriyle karşılaştığımızda sorulan "Hangi Aksaray?" sorusunun sürekli
muhattabı durumundayız. Evet maksatım Aksaray'ın 68 Plaka ve 0382 şehirler arası telefon kod
numarasına sahip olan, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir ili olduğu anlatmaktır.
Adını son Kapadokya kralı Archelaosdan aldığı
sanılan AKSARAY’’ın kuruluşu ilk çağlara kadar uzanır.İlk çağda Archelais adlı
kentin M.Ö III yy. kurulmuş olan Hitit merkezi karaura adlı kent ve daha sonraları ise yörenin Garsauritis
adı ile anılması nedeni ile Archelais Garsaurarı adı ile kurulan kentin aynı olduğu bilinmektedir.Roma
İmparatoru Cladıus ( M.S. 41-54 ) kente koloni ayrıcalığı tanıması ile önemli bir
alışveriş merkezi rolü oynamıştır.Kent Bizansla Müslüman Araplar arasında bir çok kez el
değiştirmiştir. Malazgirt savaşının ( 1071 ) ardından Türk Egemenliği altına
giren kent Anadolu da bulunan ve Türklerin yerleşik olarak kaldığı ilk şehir merkezlerinden olma
özelliğine sahiptir.Kent daha sonra Anadolu Selçukluları tarafından imar edilmiş ve özellikle İzzettin
Kılıçarslan tarafından kentin ortasına aktaşlardan görkemli bir saray yaptırmıştır.Kente
bu saraydan dolayı Aksaray adı verildiği söylenmektedir.
Aksaray, 1470 yılında Aksaray’ı
ele geçiren İshak Paşa tarafından, Fatih Sultan Mehmet’in emri ile halkın bir bölümü İstanbul’a
nakledilmiştir.İstanbul''daki Aksaray semti adını buradan almıştır
Aksaray Osmanlı
sınırı içine alındıktan sonra Fatih adına yapılan ilk tahrirde Aksaray Vilayeti olarak
gösterilmiştir.Kanuni zamanına kadar Aksaray,Karaman eyaletine bağlı kaza ,Kanuni devrinde, Konya’ya
bağlı bir sancaktır.Cumhuriyet dönemine kadar,bu şekilde devamede gelmiştir.
H.1336 M.1920 yılında,Aksaray Vilayet olmuştur.1933
yılına kadar 13 yıl vilayetlik yaptıktan sonra Vilayetliği lağvedilmiştir.20.03.1933 tarihinde
2197 sayılı kanunun 3.maddesi ile Niğde’ye İlçe olarak bağlanmıştır.
1989
yılının 15 Haziran gününe kadar 56 Yıl kaza olarak kalmış olan Aksaray 15.06.1989 tarih ve 3578
sayılı kanunla yeniden il olmuştur.
|
